Geboortefotografie bij je eerste kindje je hoeft niet eerst te weten wat je gaat missen.

Ik moest eerlijk antwoorden dat dit er tot nu toe maar één is geweest. Bij vrijwel alle andere geboortes die ik fotografeerde, kregen de ouders hun tweede, derde of zelfs vierde kindje. Toen ik het hardop zei, viel het me eigenlijk pas echt op.

Zij dacht al vanaf het begin van haar zwangerschap na over geboortefotografie. Het leek haar fijn om de geboorte later terug te kunnen zien, maar tegelijkertijd vond ze het idee spannend. Er kwam tijdens haar eerste zwangerschap al zoveel op hen af en bovendien voelde ze zich normaal gesproken niet erg op haar gemak voor een camera.

Ruim over de helft van haar zwangerschap, met de uitgerekende datum al in zicht, besloot ze toch een vrijblijvende kennismaking in te plannen. Ik had rond hun uitgerekende datum nog ruimte in mijn agenda, dus we gingen samen in gesprek. Ik liet een volledige geboortereportage zien, ze konden door een album bladeren en we bespraken hoe ik tijdens een geboorte werk, welke grenzen zij zelf konden aangeven en wat mijn aanwezigheid in de praktijk betekent.

Tijdens dat gesprek merkte ik dat vooral de gedachte aan iemand met een camera in de ruimte spannend bleef. Na onze kennismaking besloten ze daarom om voor de geboorte van hun eerste kindje geen fotograaf te boeken. Ze wilden hun aandacht tijdens deze geboorte helemaal bij zichzelf, elkaar en hun baby houden en zouden geboortefotografie bij een eventueel volgend kindje opnieuw overwegen.

Ze liet me later weten dat haar keuze niet met mij als persoon te maken had en dat ze mij zonder twijfel bij haar bevalling zou durven toelaten. Het was het hele idee van een camera tijdens de geboorte dat voor haar nog niet goed voelde, en die keuze kan ik alleen maar waarderen. Een kennismaking is er niet om ouders over te halen, maar om samen te ontdekken of geboortefotografie werkelijk bij hen past.

Toch bleef haar vraag bij mij hangen. Waarom ontstaat de wens om een geboorte te laten fotograferen in mijn werk zo vaak pas bij een tweede, derde of vierde kindje? Misschien omdat je na een eerste bevalling pas echt weet hoe klein je wereld tijdens die uren wordt, hoeveel er buiten jouw blikveld gebeurt en hoe lastig het voor je partner is om volledig aanwezig te zijn en ondertussen ook het verhaal vast te leggen.

Bij een eerste kindje is alles al nieuw

Wanneer je voor het eerst zwanger bent, komt er ontzettend veel op je af. Je probeert je voor te stellen hoe bevallen voelt, leest over weeën en pijnstilling, denkt na over waar je wilt bevallen en probeert ondertussen te bepalen wat er allemaal in huis moet zijn voordat jullie baby komt.

Je kunt je voorbereiden, een geboorteplan schrijven en een cursus volgen, maar je weet nog niet hoe jij reageert wanneer de bevalling eenmaal begonnen is. Misschien keer je helemaal in jezelf, wil je niemand dichtbij of heb je juist voortdurend behoefte aan iemand naast je. Ook weet je nog niet of je thuis zult bevallen, in het ziekenhuis terechtkomt of dat de geboorte uiteindelijk anders loopt dan je vooraf had gedacht.

Het idee om daarnaast ook nog een fotograaf te boeken, kan daardoor voelen als een beslissing die er bovenop komt. Misschien vraag je je af of je tijdens de bevalling wel iemand extra in de kamer wilt, of je je bekeken zult voelen en of je überhaupt foto’s wilt van jezelf op een moment waarop je geen enkele controle hebt over hoe je eruitziet. Dat zijn heel begrijpelijke twijfels, want je probeert een keuze te maken over een ervaring die je nog nooit hebt gehad en waarvan niemand je precies kan vertellen hoe die voor jou zal zijn.

Na een eerste bevalling weet je pas wat er langs je heen ging

Tijdens een geboorte wordt je wereld vaak steeds kleiner. Je bent bezig met de volgende wee, je ademhaling en met wat je lichaam op dat moment van je vraagt. Dat helpt je om door de bevalling heen te bewegen, maar het betekent ook dat er veel buiten jouw blikveld gebeurt.

Je ziet misschien niet hoe je partner naar je kijkt, hoe er tussendoor over je gewaakt wordt of hoe de sfeer in de kamer verandert wanneer jullie kindje bijna geboren wordt. Ook de eerste minuten daarna kunnen in een waas voorbijgaan. Jullie baby ligt ineens bij je, er wordt van alles gezegd en gecontroleerd en ondertussen probeer je te bevatten dat dit kleine mensje echt van jullie is.

Zelf weet ik van de geboorte van onze oudste zoon lang niet alles meer. Ik herinner me losse stukken, maar ik had graag gezien wat er ondertussen om mij heen gebeurde en hoe Jarno die uren beleefde. Juist dat gemis heeft uiteindelijk een rol gespeeld in mijn keuze om geboortes te gaan fotograferen. Misschien is dat ook waarom ouders bij een volgend kindje anders naar geboortefotografie kijken: ze weten inmiddels hoe snel die uren voorbijgaan en hebben ervaren dat je onmogelijk alles zelf kunt zien en onthouden.

Bij hun tweede kindje wilden zij het deze keer bewaren

Een ander gezin dat ik mocht volgen, koos bij hun tweede kindje wel voor geboortefotografie. Ook voor hen was die keuze niet meteen vanzelfsprekend, want vooral de investering in een geboortefotograaf liet hen twijfelen. Uiteindelijk woog zwaarder wat er van hun eerste geboorte ontbrak.

Ik herinner me van mijn eerste bevalling weinig en er zijn haast geen beelden van. Ook merkte ik dat er deze tweede zwangerschap veel minder aandacht was voor de zwangerschap door de aanwezigheid van een peuter. Hierom vond ik het extra belangrijk om veel focus op de bevalling te hebben en hier deze keer blijvende herinnering aan te hebben.

Moeder na haar tweede bevalling

Hun oudste dochter zou bovendien bij de geboorte aanwezig zijn. Ook die eerste ontmoeting wilden ze later als gezin kunnen terugkijken, juist omdat hun dochter zelf waarschijnlijk weinig bewuste herinneringen aan die dag zal bewaren.

Bij een eerste kindje kun je nog niet vanuit zo’n eerdere ervaring kiezen. Je weet niet welke momenten je later graag wilt terugzien of hoeveel er uit je herinnering zal verdwijnen. Dat betekent niet dat je daarom een geboortefotograaf moet boeken, maar wel dat je niet eerst foto’s hoeft te missen voordat je mag besluiten dat je deze dag wilt bewaren.

Ik ben geen vlieg op de muur

Geboortefotografen zeggen vaak dat ze tijdens een bevalling als een vlieg op de muur werken, maar zo zou ik mijn aanwezigheid niet omschrijven. Ik ben in de ruimte, beweeg om jullie heen, kom soms dichtbij en gebruik flitslicht wanneer de situatie daarom vraagt. Ik ben er dus wel degelijk, alleen betekent dat niet dat jullie voortdurend met mij of mijn camera bezig hoeven te zijn.

Of je mij als barende heel bewust opmerkt wanneer je de ene wee na de andere opvangt, betwijfel ik. Op zo’n moment wordt je wereld vaak steeds kleiner en ben je vooral bezig met wat je lichaam van je vraagt. Voor je partner is dat anders, want die zal mij waarschijnlijk bewuster door de ruimte zien bewegen en merken wanneer ik dichterbij kom of juist meer afstand neem.

Daarom vind ik het belangrijk dat je partner altijd bij het kennismakingsgesprek aanwezig is. Jullie moeten je allebei prettig voelen bij mijn aanwezigheid en weten wat je van mij kunt verwachten. Ik verwacht tijdens een geboorte niet dat jullie naar mij kijken, iets voor de camera doen of rekening houden met waar ik sta. Soms ben ik dichtbij, soms doe ik bewust een stap terug en soms leg ik mijn camera even neer.

Tegelijkertijd ben ik een van de gezichten met wie jullie vooraf hebben kennisgemaakt en van wie jullie weten waarom ik er ben. Wanneer je onder begeleiding bent van een verloskundigenpraktijk, weet je niet altijd welke verloskundige dienst heeft wanneer de bevalling begint. In een ziekenhuis kunnen daarnaast verpleegkundigen, artsen en andere zorgverleners binnenkomen die jullie nog niet eerder hebben ontmoet.

Iemand met een camera kan vooraf dus voelen als een extra persoon, terwijl ik tijdens de geboorte ook een vertrouwd gezicht kan zijn. We hebben elkaar al ontmoet, ik weet wat jullie belangrijk vinden en we hebben besproken waar jullie grenzen liggen. Toch moet niet alleen het contact met mij goed voelen, maar ook het hele idee van geboortefotografie.

Je partner hoeft niet ook de fotograaf te zijn

Misschien denk je dat je partner tijdens de bevalling zelf wel wat foto’s kan maken. Natuurlijk lukt het vaak om tussendoor iets vast te leggen, maar je partner heeft die dag ook een andere rol. Die is bezig met jou ondersteunen, drinken aangeven, een hand vasthouden, meeluisteren met de verloskundige en zelf verwerken wat er gebeurt.

Wanneer jullie kindje geboren wordt, beleeft je partner dat moment bovendien ook voor het eerst. Met een geboortefotograaf hoeft die niet te kiezen tussen volledig partner zijn en herinneringen maken. De telefoon kan blijven liggen en jullie kunnen allebei onderdeel zijn van het verhaal. Daardoor zien jullie later niet alleen jullie baby terug, maar ook hoe jullie samen ouders werden, hoe je partner naast je stond en wat er op diens gezicht gebeurde tijdens de eerste ontmoeting met jullie kindje.

De partner van het gezin dat bij hun tweede kindje voor geboortefotografie koos, verwoordde dat na de geboorte zo:

Je kunt dit niet met z’n tweeën doen zonder in te leveren op de foto’s, de zorg thuis etc. Daar heb je een sterk team voor nodig en ik ben heel blij dat we daarvoor gekozen hebben, zodat alles de aandacht heeft gehad dat het verdiende.

Partner na de geboorte

Hij kon tijdens de bevalling volledig partner zijn en hoefde niet steeds te bedenken of er nog foto’s gemaakt moesten worden. Achteraf vertelde hij dat onze kennismaking hem had geholpen om zich vrij te voelen en dat ik volgens hem goed aanvoelde wanneer ik actief aanwezig kon zijn en wanneer ik juist een stap terug moest doen.

Je bepaalt zelf wat ik wel en niet fotografeer

Wanneer je nog nooit een volledige geboortereportage hebt gezien, denk je bij geboortefotografie misschien vooral aan expliciete beelden van het moment waarop een baby geboren wordt. Dat kan onderdeel zijn van een reportage, maar alleen wanneer jullie dat zelf willen. Tijdens de kennismaking bespreken we wat jullie graag terug willen zien en welke momenten ik juist niet hoef te fotograferen. Jullie bepalen waar de grens ligt, zodat je daar tijdens de bevalling niet opnieuw over na hoeft te denken.

Een geboortereportage vertelt bovendien veel meer dan alleen het moment waarop jullie baby geboren wordt. Het gaat ook over de uren ervoor, de manier waarop jullie samen door de weeën heen bewegen, de handen die steun geven en de rust die soms even ontstaat tussen twee weeën door. Na de geboorte leg ik de eerste blikken vast, het huid-op-huidcontact, de controles en hoe jullie langzaam landen in het besef dat jullie kindje er is. Soms zit de foto die later het meest betekent niet in het grootste moment, maar juist in iets kleins dat je zelf niet eens had gezien.

Je hoeft nog niet te weten hoe de geboorte zal verlopen

Misschien twijfel je omdat je nog niet weet hoe of waar je gaat bevallen. Wordt het thuis of in het ziekenhuis? Kun je in bad bevallen, kies je voor pijnstilling of blijkt er uiteindelijk een keizersnede nodig te zijn? Je hoeft dat vooraf nog niet allemaal te weten, want een geboortereportage is geen draaiboek waaraan jullie bevalling zich moet houden. Ik pas mij aan de situatie aan en niet andersom.

Vanaf 36 weken houden we laagdrempelig contact in een WhatsApp-groep en vanaf 38 weken sta ik voor jullie stand-by. Wanneer de bevalling begint, stemmen we samen af wanneer ik kom en tijdens de geboorte kijk ik steeds naar wat er gebeurt en naar wat jullie op dat moment nodig hebben. Ook wanneer de geboorte anders loopt dan gehoopt, blijft het jullie verhaal. Misschien wordt juist dan zichtbaar hoeveel steun er om jullie heen was, hoe jullie samen beslissingen namen en hoe jullie kindje uiteindelijk werd ontvangen.

Een kennismaking mag ook eindigen zonder boeking

Het stel dat mij die ene vraag stelde, besloot na onze kennismaking om geen geboortefotograaf bij de geboorte van hun eerste kindje te vragen. Een ander stel besloot na hun eerste ervaring juist dat zij het bij hun tweede kindje anders wilden doen. Geen van beide keuzes is verkeerd.

Tijdens een vrijblijvende kennismaking laat ik een volledige geboortereportage zien en kunnen jullie rustig door een album bladeren. We praten over hoe jullie de geboorte voor je zien, wat jullie belangrijk vinden en wat je misschien nog spannend vindt. Je hoeft tijdens dat gesprek niet overal een antwoord op te hebben en je hoeft ook niet direct te beslissen.

Het belangrijkste is dat het vertrouwd voelt, niet alleen bij mij als persoon, maar ook bij het idee dat de geboorte wordt gefotografeerd. Als dat gevoel er niet is, moet je het niet doen. Merk je dat je het vooral spannend vindt omdat je nog niet goed weet wat je kunt verwachten, dan kan een kennismaking juist helpen om het onbekende wat kleiner te maken.

De eerste keer dat jullie ouders worden

Iedere geboorte heeft een eigen verhaal en een tweede, derde of vierde kindje is niet minder waardevol om vast te leggen. Toch gebeurt er bij een eerste kindje iets wat nooit meer op precies dezelfde manier terugkomt: jullie worden voor het eerst ouders.

Op het ene moment wachten jullie nog op iemand die je alleen kent van bewegingen in je buik en beelden op een echo. Een paar uur later ligt jullie kindje bij je en is jullie leven veranderd, terwijl je dat zelf misschien nog nauwelijks kunt bevatten. Geboortefotografie zorgt er niet voor dat je tijdens de bevalling meer hoeft te doen of bewuster alles moet proberen te onthouden. Jullie mogen juist helemaal in het moment blijven, terwijl ik let op alles wat er om jullie heen gebeurt.

Je hoeft niet eerst een bevalling mee te maken om te mogen kiezen voor foto’s van die dag. Je hoeft niet eerst te ontdekken dat herinneringen vervagen, je partner nauwelijks beelden heeft gemaakt of dat bepaalde momenten volledig aan je voorbij zijn gegaan. Je mag er bij je eerste kindje al voor kiezen om niet alleen foto’s te hebben van jullie baby, maar ook van de dag waarop jullie voor het eerst papa en mama werden.