Een keizersnede is voor veel vrouwen niet hoe ze hun bevalling hadden voorgesteld.
En toch hoeft het geen afstandelijke, kille ervaring te zijn.
Dat werd opnieuw bevestigd tijdens een training Mother Assisted C-Section (MAC) voor geboortefotografen op de OK van het Diakonessenhuis.
Een dag die niet draaide om camera’s of instellingen, maar om bewustzijn. Om weten waar je bent. En om begrijpen wat jouw aanwezigheid doet op zo’n moment.
Wat is een Mother Assisted C-Section?
Bij een MAC helpt de moeder, onder begeleiding, zelf haar baby geboren worden via een keizersnede. Ze ziet haar baby, raakt haar aan en is actief betrokken bij dat eerste moment. Het blijft een medische ingreep. Maar wel één waarin ruimte is voor regie, verbinding en beleving.
Die visie werd tijdens de training helder verwoord door Koen Deurloo. Zijn kijk raakte me, omdat hij laat zien dat medische noodzaak en menselijkheid prima naast elkaar kunnen bestaan.
En eerlijk: als elke gynaecoloog zo zou kijken en denken vanuit de vrouw, dan zouden veel geboortes minder beladen zijn.
Minder traumatiserend. En soms zelfs iets om met vertrouwen op terug te kijken.
Een training speciaal voor geboortefotografen
Deze training was nadrukkelijk bedoeld voor geboortefotografen. Omdat wij geen zorg verlenen, maar wél invloed hebben op
de sfeer, de rust en de ervaring. We leerden:
- Wat de etiquette is op de OK
- Waar je rekening mee moet houden
- Wat echt not done is
- En hoe je de geboorte toch zorgvuldig in beeld brengt
Niet door meer te doen, maar vaak juist door minder.
Etiquette op de OK: weten waar je plek is
De operatiekamer is een kwetsbare en sterk gereguleerde omgeving. Alles draait om veiligheid, concentratie en samenwerking. Als geboortefotograaf stap je daar niet zomaar binnen; je komt in een wereld waar elke handeling betekenis heeft.
Tijdens de training leerden we hoe belangrijk het is om te weten waar je wel en niet mag staan, en waarom bepaalde zones simpelweg niet betreden worden. Soms lijkt een kleine stap opzij of een subtiele beweging onschuldig, maar op de OK kan dat al verstorend werken. Daarom is het essentieel om voortdurend alert te blijven en aanwijzingen van het OK-team direct op te volgen, zonder discussie of twijfel.
Als geboortefotograaf ben je hier te gast. Altijd.
Die houding maakt het verschil tussen aanwezig zijn en in de weg staan.
Wat is echt not done?
Over sommige dingen was de training glashelder. Er is geen grijs gebied.
Zelf initiatief nemen zonder afstemming hoort daar niet bij. Net zo min als “nog even snel” een andere hoek proberen, apparatuur verplaatsen of je eigen beeld belangrijker maken dan wat er op dat moment medisch nodig is. Op de OK gaat veiligheid altijd voor. Rust ook.
Dat vraagt soms dat je een foto níét maakt. Dat je blijft staan waar je staat. Dat je vertrouwt op het moment, in plaats van het te willen sturen.
De geboorte vastleggen, binnen de ruimte die er is
Binnen de duidelijke kaders van de OK blijft de wens hetzelfde: het verhaal van de geboorte vastleggen. Niet klinisch en niet sensatiegericht, maar menselijk en met aandacht voor wat er gebeurt.
Tijdens de training leerden we hoe je werkt met beperkte bewegingsvrijheid en hoe belangrijk het is om te anticiperen op momenten, zonder daarin te sturen. Het vraagt dat je kijkt, aanvoelt en soms wacht. Emoties laten zich niet afdwingen en juist in de stilte van de OK ontstaat vaak de meeste betekenis.
Het gaat niet om de perfecte compositie of het ‘mooiste’ beeld. Het gaat om timing, om respect en om weten wanneer je afdrukt, en wanneer je dat juist niet doet. Aanwezig zijn zonder zichtbaar te zijn. Dat is misschien wel de grootste uitdaging, en tegelijk de kern van geboortefotografie op de OK.
Voor ouders die een MAC overwegen
Misschien lees je dit als ouder en sta je voor een keizersnede, gepland of onverwacht. Dan is het goed om te weten dat er steeds vaker wordt gekeken naar hoe jij dit moment beleeft.
Een MAC is niet voor iedereen en niet in elke situatie mogelijk.
Maar als het kan, kan het een groot verschil maken in hoe je je bevalling ervaart en later herinnert.
Wat ik deze dag opnieuw zag, is hoe belangrijk het is dat je je gezien voelt.
Dat er wordt uitgelegd wat er gebeurt. Dat je niet alleen “patiënt” bent, maar moeder.
En of er nu wel of geen fotograaf bij is: je beleving doet ertoe.
Wat ik persoonlijk meeneem uit deze training
Deze training raakte me. Omdat het laat zien hoe groot het verschil kan zijn als er echt vanuit de vrouw wordt gedacht, ook in een medische setting.
Als geboortefotograaf voel ik het als mijn verantwoordelijkheid om daar zorgvuldig mee om te gaan. Om te weten wanneer ik er ben en wanneer ik juist ruimte laat.
Niet alles hoeft mooier, maar het mag wel menselijker.